Potrawy wigilijne

Potrawy wigilijne w Polsce różnią się zależności od regionu Polski, z którego pochodzą, jak i w zależności od tradycji rodzinnych. Tradycja nakazuje, by na świątecznym stole znalazły się wszystkie płody ziemi. Skosztowanie każdej z potraw miało zapewnić szczęście w ciągu całego roku.

Potrawy na wigilię świąt Bożego Narodzenia wymagają niekiedy bardzo długiego okresu przygotowania. Przykładem takiej potrawy może być bigos, który bywa, że przygotowujemy od 3 do 5 dni. Innym przykładem potrawy, która wymaga odpowiedniego planowania jest tradycyjny piernik świąteczny, który trzeba przygotować nawet na kilka tygodni przed spożyciem, by dojrzał i przesiąknął aromatem przypraw, a jego ciasto stało się bardziej miękkie. Inne potrawy również wymagają wiele wysiłku – np. uszka wigilijne lub pierogi z kapustą i grzybami, które są bardzo smacznym dodatkiem do wigilijnego barszczu. W polskich domach bywa, że gospodynie lub gospodarze domu przygotują nie mniej niż kilkadziesiąt uszek lub pierogów, a często liczby te oscylują w okolicach stu czy dwustu sztuk, a nawet i więcej. Lepienie wigilijnych uszek czy pierogów bywa niestety pracochłonne – szczególnie, jeśli nie jesteśmy wprawieni i przygotowujemy je wyłącznie raz do roku. Także niektóre ryby, takie jak śledzie w occie wymagają wcześniejszego przygotowania, gdyż potrawa ta smakuje najlepiej po kilku dniach. Z tej przyczyny, niesamowicie ważne jest, by wcześniej dokładnie zaplanować, kiedy przygotujemy jakie danie, by zdążyć ze wszystkim na czas i o niczym nie zapomnieć. Dobre planowanie pozwoli nam zapobiec dużej dozie stresu, która często towarzyszy organizatorom Wigilii. Warto również poinformować naszych gości, że pragnęlibyśmy, aby przynieśli określone potrawy. Jeśli sami jesteśmy gośćmi, warto zaoferować się z pomocą. Pomoże to miło spędzić czas i odciążyć głównego organizatora wigilijnej kolacji.

Dania wigilijne – postne czy nie?

Tradycyjne dania wigilijne są zwykle daniami postnymi, choć nie we wszystkich wyznaniach chrześcijańskich post jest nakazany. Dlatego w kościele rzymsko-katolickim (Polska) spotkamy potrawy inne niż w kościele protestanckim (Wielka Brytania). W Polsce jednak przyjęło się, że Wigilia jest pozbawiona potraw mięsnych – a jedynym rodzajem mięsa spożywanych w czasie wigilijnej wieczerzy jest mięso ryby. Według niektórych, do potraw świątecznych nie powinien być również dodawany tłuszcz zwierzęcy (powstające podczas wytapiania, np. smalec, łój). Mięso jest dozwolone w pozostałe dni świąteczne – w pierwszy i drugi dzień świąt Bożego Narodzenia. Według polskiej tradycji, w wielu domach podczas Wigilii nie jest podawany alkohol, jednak tradycja ta coraz częściej ulega zaprzepaszczeniu, przez co po kolacji wiele osób spożywa wina, słodkie likiery, a także mocniejsze trunki.

Tradycyjne dania na Boże Narodzenie

Najbardziej popularnymi daniami wigilijnymi są m.in. zupy takie jak wigilijny barszcz z uszkami, zupa grzybowa, zupa owocowa lub zupa rybna. Zwykle zupa stanowi pierwsze danie. Do kolejnych dań należą ryby, które są przygotowane na naróżniejsze sposoby. Rybą, która w Polsce szczególnie kojarzy się ze świętami Bożego Narodzenia jest karp. Najczęściej spotykanym sposobem przygotowania karpia jest tradycyjny karp smażony, jak i karp w galarecie. Inne popularne na świątecznym stole ryby to śledzie. Do najpopularniejszych przepisów na śledzie należą przepis na śledzie w śmietanie, śledzie w oleju, śledzie w occie. Inne polskie przepisy to dania z kapustą, takie jak kapusta z grochem, kapusta z grochem i grzybami, kapusta z grzybami, bigos wigilijny, pierogi z kapustą i grzybami. Popularne są także inne potrawy z grzybami takie jak paszteciki z grzybami, tradycyjny sos grzybowy. Znane są również potrawy świąteczne zawierające mak, jak kluski z makiem, cukrem, miodem i bakaliami, makiełki, kutia. Inne potrawy wigilijne to dania takie jak fasola z suszonymi śliwkami czy kasza z suszonymi grzybami. Do picia podawany jest kompot z suszonych owoców. Na deser może zostać podane ciasto. Zwykle są to pierniki, w tym wigilijne pierniczki, które są także sympatyczną ozdobą domów – szczególnie pierniczki na choinkę. Inne znane ciasta to serniki i makowce.

Nowoczesne dania wigilijne

Coraz częściej obserwujemy wpływ innych kultur na to, jakie dania goszczą na naszym wigilijnym stole. Dzięki temu na niektórych polskich stołach spotykamy brytyjską wigilijną pieczeń, świąteczny pudding (z łojem wołowym, który tradycyjnie nie jest dodawany do wigilijnych potraw tradycyjnych) albo ciasto zwane Yule Log, które jest znane we Francji pod nazwą Bûche de Noël i wygląda jak polano drewna. Z ciast częściej spotyka się również ciasto marchewkowe z cynamonem. Jak już wspominaliśmy wcześniej – popularniejsze stają się także alkohole, w tym grzańce – szczególnie grzane wino lub grzane piwo, które są przepełnione aromatem przypraw kojarzących się ze świątecznymi potrawami, szczególnie goździkami i cynamonem, a także z dodatkiem pomarańczy lub cytryny.