Żurek

Żur (lub żurek) to jedna z klasycznych zup kuchni polskiej. Zupa ta głównie kojarzy się w Polsce z potrawami wielkanocnymi, choć żurek z powodu swego charakterystycznego smaku jest również jedzony w okresie całego roku. Jest on także znany w kuchni białoruskiej, czeskiej i słowackiej.

Żurek jest to zakwaszona zupa mączna. Zalicza się do zup kwaśnych. Nie jest dość popularny wśród obcokrajowców, którzy nie są tak jak my przyzwyczajeni do kwaśnego smaku potraw. Jeśli będziecie mieli okazję zaproponować zupę typowo polską swoim znajomym z innego kraju – warto wybrać żurek. Szczególnie żur podawany w chlebie.

Żurek a barszcz biały

Istnieją pewne niejasności dotyczące tego, czy żurek to inaczej barszcz biały, ponieważ czasami nazw żurek i barszcz biały używa się jako synonimów. Niektórzy rozróżniają je twierdząc, że żur jest przyrządzany na mące żytniej, natomiast barszcz biały jest przyrządzany na bazie mąki pszennej.

Niektórzy nazywają żurkiem zakwaszaną zupę postną, która jest podawana z jajkiem albo z ziemniakami. Wówczas barszcz biały jest zupą zakwaszaną na bazie wywaru z boczku i kiełbasy.

Podczas przygotowania barszczu białego według niektórych przepisów zamiast zakwasu z mąki żytniej stosuje się serwatkę z zsiadłego mleka, która pozostaje po odcedzeniu sera.

Do niejasności związanej z nomenklaturą dokłada się fakt, że barszczem nazywa się także zupę, która jest przygotowywana z rośliny zwanej barszczem zwyczajnym.

Obowiązuje także popularna nazwa – zalewajka – która ma oznaczać żurek z ziemniakami.

W niektórych regionach naszego kraju (Kielce) jako zakwas stosuje się wodę z kiszonych ogórków.

Przepis na żurek

Składniki:

  • żur | 500 ml
  • bulion | 700 ml (ewentualnie wywar z grzybów)
  • słonina | 50 g (ewentualnie wędzony boczek)
  • cebula | 1 sztuka
  • czosnek | 2 ząbki
  • chrzan śmietankowy | 2 łyżki
  • biała kiełbasa | 200 g
  • sól | szczypta
  • pieprz | szczypta
  • majeranek | szczypta
  • jajko na twardo | 2 sztuki

Sposób przygotowania:

Cebulę należy obrać z łupin i pokroić w drobną kosteczkę.

Słoninę (albo wędzony boczek) należy pokroić w kostkę, a następnie podsmażyć na patelni. Skwarki należy zdjąć z patelni, a na roztopionym tłuszczu usmażyć pokrojoną w drobną kostkę cebulę. Cebula powinna być smażona do momentu aż się zarumieni.

Czosnek obieramy i miażdżymy.

Do żuru wlewamy 700 ml bulionu. Bulion możemy zastąpić wywarem z grzybów lub po prostu wodą. Do rozcieńczonego żuru dodajemy zarumienioną cebulę oraz zmiażdżony czosnek.

Do zupy dodajemy chrzan śmietankowy i całą kiełbasę. Dodajemy do smaku sól.

Powstający żurek należy gotować przez 15 minut.

Kiełbasę wyjmujemy z zupy i kroimy w plasterki.

Jajka ugotowane na twardo należy obrać ze skorupek i przekroić na pół.

Żurek miksujemy, przecieramy przez sito.

Do zupy dodajemy majeranek, pokrojoną kiełbasę i skwarki. Żurek gotujemy przez 5 minut.

Połówkę jajka kładziemy na talerzu i zalewamy je żurkiem.

Żur może być podawany z ziemniakami – gotowanymi albo puree. Ziemniaki do żurku mogą być okraszonej plasterkami usmażonej cebuli. Alternatywnie można je także dodać pokrojone w kostkę w czasie gotowania zupy.

Więcej informacji:

Pod koniec gotowania zupy, do żurku można dodać śmietanę (około pół szklanki śmietany, ok. 125 ml).

Poznaj również inne przepisy na zupy – w tym przepis na kwaśną zupę ogórkową.